"Suck it up and push through!" over menstruatiewelzijn op de werkvloer.

Wie heeft de werkplek ontworpen? Voor welk lichaam? En op wiens voorwaarden?

Mijn antwoord: niet voor een cyclisch lichaam. Het arbeidsritme dat uit de industriële revolutie groeide, en later de veertigurenweek werd, gaat uit van een biologie die elke vierentwintig uur reset. Lineaire output. Constante productiviteit. Dezelfde capaciteit op maandag als op vrijdag, in week één als in week drie.

Onderzoekers noemen het de 'ideal worker': komt vroeg, neemt geen pauze, blijft laat, klaagt niet en is altijd productief. Die norm heeft een lichaam. En dat lichaam menstrueert niet.

Ik ben geen arts, geen arbeidspsycholoog en geen onderzoeker. Ik ben jurist, coach en trainer, met een ondernemershoofd. Ik werk op het snijpunt van cyclische vrouwengezondheid en de werkvloer, en ik wil dat snijpunt omzetten in bewustwording, beleid en gedragsverandering in organisaties.

Daarvoor zijn twee argumenten nodig: een businesscase én een rechtvaardigheidsargument.

Eerst het geld.Vrouwen brengen wereldwijd een kwart meer van hun leven in slechte gezondheid door dan mannen, en de economie betaalt mee. Dat zeg niet alleen ik, maar ook het World Economic Forum en het McKinsey Health Institute.

Deloitte (Women @ Work 2025): 40% van de vrouwen met menstruele klachten werkt door met veel pijn in plaats van thuis te blijven. Dat is presenteïsme. Je bent er, maar niet voluit. Het staat in geen enkel HR-dashboard.

Ziekteafwezigheid kost Belgische werkgevers 12,5 miljard euro per jaar (Securex, 2023). Welk deel daarvan met menstruatie te maken heeft? Niemand weet het, want die opsplitsing bestaat niet. Ook dat is een vaststelling.

Endometriose treft ongeveer één op de tien vrouwen. Het internationale EndoCost-onderzoek, medegeleid vanuit de KU Leuven, becijferde de kost op € 9.579 per vrouw per jaar. Twee derde daarvan is productiviteitsverlies, niet medische zorg.

Eerlijk is eerlijk: eenduidige cijfers over wat menstruatie- en menopauzebeleid concreet oplevert, zijn er nauwelijks. De kost van het probleem wordt steeds beter gemeten. De opbrengst van de oplossing nog niet.

Maar het gaat om meer dan geld.

Kijk naar wat verzwijgen kost. In hetzelfde Deloitte-onderzoek nam 15% vrij zonder de echte reden te geven. Eén op de tien zegt dat eerlijk zijn hun loopbaan schaadde. Zwijgen is dan geen schaamte, maar een rationele keuze.

Dichter bij huis: ruim een derde van de Vlaamse vrouwelijke werknemers durft zich op het werk niet uit te spreken over gevoelige thema's. Menstruatie, moederschap en menopauze zijn de grootste taboes (Antwerp Management School en SD Worx, 2024).

Daar wil ik mee aan de slag. Thuiswerk wanneer het nodig is. Minder fysiek zwaar werk tijdens de menstruatie. Uren kunnen verschuiven: nu minder, later meer. Uniformbeleid herbekijken; zelfs Wimbledon laat vrouwelijke spelers sinds 2023 donkere onderbroekjes dragen onder het wit. En vooral: het taboe op menstruatie naar het verleden verwijzen.

Deze maand verscheen de eerste internationale norm hierover: ISO 45010. Een inspiratie voor jouw werkomgeving?

*Titel geleend van het onderzoek van Danielle Howe e.a. naar de ervaringen van vrouwen met endometriose op het werk.

Image by Engin_Akyurt from Pixabay